Беткейде мұрын неге күйеді
Беткейде күн бірден бірнеше жақтан түседі. ДДСҰ деректері мынаны көрсетеді:
Аяз бен жел терінің көп күн алғанын байқатпайды: жылуды сезбейсіз, ал ультракүлгін еш жаққа кетпеген. Көктемде күн жоғары көтеріліп, күндер ұзарады, сондықтан көктемгі сырғанау ерекше алдамшы.
Мұрын — беттің ең шығыңқы бөлігі, күнді бірінші болып сол қарсы алады. Таныс «панда күнқағары» осыдан: маскадан қалған ақшыл шеңберлер мен қызыл мұрын. Мұрын неге бірінші күйетіні туралы толығырақ — жеке мақалада.
Танымал курорттарда күн қаншалықты көп
Неғұрлым биікке көтерілсеңіз, соғұрлым ультракүлгін көп. Біз ДДСҰ-ның «әр 1000 м сайын +10%» ережесі бойынша есептедік:
| Курорт | Биіктік | УК артық* |
|---|---|---|
| Шерегеш, Зеленая тауы | ≈1270 м | ≈ 13%-ға |
| Роза Хутор, Роза Пик | 2320 м | ≈ 23%-ға |
| Эльбрус, Гара-Баши | 3847 м | ≈ 38%-ға |
* Теңіз деңгейімен салыстырғанда. Бұл тек биіктік бойынша шамамен бағалау. Қардан шағылысу, бұлттылық және жыл мезгілі жағдайды өзгертеді, сондықтан сапар алдында ауа райы болжамындағы УК индексін қараңыз.
Наносник, көзілдірік және маска
Наносник күннен қорғайтын көзілдіріктің көпіріне бекітіледі: жабысқақ бекіткішті модельдер — көпірі 1,5 см-ге дейінгі, кнопкалы модельдер — 7 мм-ден басталатын көзілдірікке. Көзілдірікпен ашық көктем күндері сырғанайды, ски-турға шығады, көтергішті күтеді және террасада демалады — осының бәрінде мұрын күн астында.
Тау шаңғысы маскасына наносник сай келмеуі мүмкін: оның құрылымы басқа. Маскамен сырғансаңыз, алдын ала киіп көріңіз.
Көбік материал суықтан қорықпайды және ылғал сіңірмейді, сондықтан қар мен ылғалды ауа райы оған қорқынышты емес. Бау жиектемені берік орап ұстайды, ал наносник желде де, қозғалыста да ұсталады.
Беткейге арналған бет жиынтығы
- Көзілдірікке арналған наносник мұрынды тікелей күн сәулесінен жабады.
- SPF кемінде 30 болатын күннен қорғайтын құрал — щекаға, иекке, құлаққа және мұрынның төменгі бөлігіне: оларға қардан шағылысқан жарық түседі. ДДСҰ оны әр екі сағат сайын жаңартуға кеңес береді.
- UV-A және UV-B-ден 100% қорғайтын көзілдірік немесе маска — көзді сақтау үшін ДДСҰ дәл осындай көзілдірікке кеңес береді.
- SPF бар ерін бальзамы — күн мен аязда ерін де зардап шегеді.
Сапар алдында нені тексеру керек
- Наносникті көзілдірікпен, дулығамен және баффпен бірге киіңіз — ештеңе қыспауы керек.
- Басыңызды бұрып, еңкейіңіз: наносник жылжымауы керек.
- Шеттері көру аясын жаппайтынына көз жеткізіңіз — беткейде бұл қауіпсіздік мәселесі.
- Болжамдағы УК индексін қараңыз: мәні 3 және одан жоғары болса, ДДСҰ күннен қорғануға кеңес береді.
Жазда тауға барасыз ба? Тау маршрутына не алу керектігін оқыңыз.